Waterlijken

 

‘We gaan nu even naar de schedelhuid,’ zei de vrouw die de leiding had over de autopsie. Ze sprak streng en overdreven articulerdend tegen de man die verderop in de kamer stond en verslag legde. Ze hadden net een korte pauze gehad en waren inmiddels toe aan het interne onderzoek van de man die op de stalen tafel lag. De schedelhuid was volgens het lijstje nog niet aan de beurt, maar de forensisch patholoog vond dat het er tijd voor was, waarom werd me niet duidelijk. Ik zag het hoofd en bovenlijf van een man, zijn rechterarm ging heen en weer en ik hoorde het geluid van de zaag in zijn hand waarmee hij door het hoofd van het stoffelijk overschot zaagde. Het geluid hoorde bij het beeld, maar ik had ook prima zonder gekund.
Ik keek naar de documentaire ‘waterlijken’ van Nelleke Koop, waarin politiemensen en forensisch artsen worden gevolgd tijdens de zoektocht naar het verhaal achter een waterlijk. Aan het begin zag ik een agent op een schip, hij at een krentenbol toen er een collega kwam melden dat er iets verderop een lichaam in het water dreef. De agent stond op, stak het laatste stukje krentenbol in zijn mond en in de volgende scene stond hij tot aan zijn middel in het water en hield hij het lichaam vast. Hij vertelde over de geur. ‘Hoe het ruikt is niet te omschrijven, dat moet je ervaren. Het is een geur die je vervolgens altijd zal herkennen.’
Het lichaam lag op een tafel, water droop van zijn kleding, de inhoud van zijn zakken lag op een tafel. Een briefje met uitgelopen inkt, een tientje, een aansteker. Er werden foto’s genomen en ik vroeg me af of het voor de fotograaf anders zou zijn dan voor de rest omdat hij het lijk door een lens zag.
Ik zag twee gehandschoende handen in een bak met operatiegereedschap rommelen en daar wat spullen uithalen, alsof het een automonteur betrof. Hij schroefde een zaag in elkaar en ik moest denken aan al die mensen, voor wie wat ik voor het eerst zag en waar ik een naar gevoel van kreeg hun dagelijks werk is. Dat zij ’s avonds thuiskomen en dat er dan iemand is die aan ze vraagt hoe hun dag was. En wat ze dan zouden antwoorden. ‘Je thuisfront moet je ook begrijpen,’ zei de patholoog. ‘Het is vaak al genoeg als ze luisteren, en knikken en je even vasthouden.’ Ik kreeg zin om haar vast te houden en ik dacht aan de eenzaamheid van de dode, die een paar weken moederziel alleen in het water had gelegen en nooit meer zal worden vastgehouden, die nooit meer zijn armen om iemand heen zal slaan.
Ik zag wat ik dacht dat hersenen waren in plakken worden gesneden en vervolgens zag ik de muur omdat ik wegkeek en ik hoorde de patholoog zeggen dat ze zich niet kan voorstellen dat na de dood je gedachten aan je dierbaren weg zijn.
Ik zag twee mannen het lichaam opbaren en onder een laken leggen voor de identificatie door de nabestaanden, die verder op in een kamer zaten te wachten. Het waterlijk stond op het punt om van een gevonden voorwerp weer een mens te worden. ‘Net zoals je thuis je bed opmaakt,’ zei de één.  De ander zei dat hij niet moest laten merken dat hij dat echt kon en ze lachten, want het is hun werk en daar maak je grapjes over. ‘Hij ligt er keurig bij,’ zei één van hen. Ze lieten een scherm zakken zodat de familie de rest van de ruimte niet hoefde te zien, deden de TL-verlichting uit en de halogeenverlichting aan omdat het er dan wat vriendelijker uit zou zien. Toen ze klaar waren werd de familie opgehaald en naar het lichaam gebracht en even later kwamen alleen de twee politiemensen weer terug. ‘Bakkie doen?’
De aftiteling liep en ik dacht aan de broer en de zoon die voor het glas stonden te kijken naar het lichaam en ik vroeg me af hoe het moet voelen om blij te zijn dat je aan de andere kant van het raam je  dierbare ziet liggen, omdat je dan weet dat hij terecht is, en tegelijkertijd de pijn voelt omdat het hem is, omdat alle hoop die je nog had verdwijnt. Ik moest nog eten maar ik had geen honger. Ik wilde naar song for a dead singer van Zita Swoon luisteren maar ik verkoos de stilte. 

 


Reacties

Gert Jan op 15-09-2017 18:07

misschien een rare vraag , maar ik ben nieuwsgierig naar de muziek van de aftiteling. ik vond het erg mooi

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld